
پارتیشن بندی و افزایش حجم هارد سرور مجازی ویندوز
وقتی فضای دیسک سرور مجازی را از پنل هاستینگ افزایش میدهید، ممکن است ویندوز همچنان همان ظرفیت قبلی را برای درایو C نشان دهد. علت این است که بزرگ شدن دیسک مجازی، به تنهایی پارتیشنهای داخل سیستم عامل را تغییر نمیدهد؛ فضای اضافه ابتدا به شکل تخصیص نیافته (Unallocated) در ویندوز دیده میشود و باید آن را به یک درایو موجود اضافه کنید یا از آن درایو تازهای بسازید.
در این راهنما، روشهای گرافیکی و خط فرمان را برای ویندوز سرور و ویندوزهای دسکتاپ مرور میکنیم و راه حل محدودیت های رایج را توضیح میدهیم. همچنین شما عزیزان میتوانید جهت خرید سرور مجازی ارزان و باکیفیت با کارشناسان واحد فروش تلاش نت در ارتباط باشید.
فضای تخصیص نیافته دقیقا کجا مینشیند؟
پس از افزایش ظرفیت دیسک در پنل مجازیساز، ویندوز ممکن است فضای جدید را با برچسب Unallocated نمایش دهد. اگر آن را نمیبینید، ابتدا در Disk Management از منوی Action → Rescan Disks اسکن دوباره را اجرا کنید. اگر ظرفیت همچنان به روز نشد، تنظیمات دیسک مجازی ساز و اتصال دیسک را بررسی کنید؛ گاهی لازم است سرور مجازی را خاموش و روشن شود یا مسئله از سمت میزبان سرور مجازی پیگیری شود.
پیش از تغییر پارتیشنها، از دادههای مهم نسخهٔ پشتیبان بگیرید، پارتیشن بندی معمولا ساده است، اما حذف یا جابهجایی اشتباه پارتیشن میتواند سیستم عامل یا دادهها را از دسترس خارج کند.
برای گسترش یک Volume پایه با ابزارهای ویندوز، فضای تخصیص نیافته باید بلافاصله پس از پارتیشن مقصد و روی همان دیسک باشد. همچنین فایل سیستم پارتیشن باید NTFS یا ReFS باشد. این محدودیتها در راهنمای رسمی مایکروسافت برای گسترش Volume توضیح داده شدهاند.
روش اول: گسترش درایو یا ساخت درایو جدید با Disk Management
این روش برای بیشتر نسخههای ویندوز سرور و ویندوزهای دسکتاپ مناسب است و به ابزار جانبی نیاز ندارد.
- کلیدهای Win + R را بزنید، msc را وارد کنید و Enter بزنید. در صورت نیاز، ابزار را با دسترسی Administrator اجرا کنید.
- در نمای دیسکها، دیسکی را پیدا کنید که ظرفیتش را افزایش دادهاید. فضای تخصیص نیافته با نوار مشکی و برچسب Unallocated مشخص میشود.
- برای افزودن فضا به درایوی مثل C، روی همان پارتیشن راست کلیک کنید و Extend Volume را بزنید. در ویزارد، مقدار فضا را تعیین کنید؛ مقدار پیشفرض معمولا تمام فضای قابل استفاده را انتخاب میکند. سپس Next و Finish را بزنید.
- برای ساخت درایوی تازه، روی فضای Unallocated راست کلیک و New Simple Volume را انتخاب کنید. اندازه، حرف درایو و نام آن را مشخص کنید و فایل سیستم مناسب، معمولا NTFS، را برگزینید.
اگر فضای جدید مجاور پارتیشن مقصد باشد و شرایط فایل سیستم برقرار باشد، ویندوز میتواند Volume را بدون خاموشکردن سرور گسترش دهد. پیش از اجرا، نام دیسک و پارتیشن را با دقت بررسی کنید؛ چند دیسک هماندازه ممکن است تشخیص را دشوار کند.
روش دوم و سوم: Diskpart و PowerShell برای سرورهای بدون رابط گرافیکی
در Windows Server Core یا اتصالهایی که رابط گرافیکی ندارند، میتوانید از Diskpart استفاده کنید. CMD یا PowerShell را با دسترسی Administrator باز کنید و ابتدا شمارهٔ دیسک و Volume را شناسایی کنید؛ شمارههای زیر صرفاً نمونه هستند و باید با خروجی سرور خود جایگزین کنید.
diskpart rescan list disk select disk 0 list volume select volume 1 extend exit
دستور extend بدون پارامتر، فضای قابل استفاده مجاور را به Volume انتخاب شده اضافه میکند. برای افزودن مقدار مشخص بر حسب مگابایت، از شکل extend size=10240 استفاده کنید.
پیش از اجرای extend، انتخاب دیسک و Volume را دوباره کنترل کنید.
در PowerShell میتوانید اندازه بیشینه پشتیبانی شده را بگیرید و پارتیشن را تا همان اندازه گسترش دهید:
$size = Get-PartitionSupportedSize -DriveLetter C Resize-Partition -DriveLetter C -Size $size.SizeMax
حرف C را با حرف درایو مقصد عوض کنید. این دستور فقط ظرفیت قابل گسترش را اعمال میکند؛ اگر فضای خالی روی همان دیسک و در موقعیت مناسب نباشد، تغییر انجام نمیشود. مرجع رسمی دستورها و پیشنیازها در مستندات گسترش Volume مایکروسافت آمده است.
رایج ترین مشکل: چرا گزینه Extend Volume خاکستری است؟
معمول ترین دلیل این است که فضای Unallocated بلافاصله در سمت راست پارتیشن مقصد قرار ندارد. برای مثال، اگر پارتیشن Recovery یا یک Volume دیگر بین C و فضای خالی باشد، ابزارهای داخلی ویندوز نمیتوانند آن فضا را به C اضافه کنند. فضای خالی روی دیسک دیگری نیز برای گسترش یک Volume پایه قابل استفاده نیست.
راهکارها:
- اگر به فضای خالی برای C نیاز ندارید، در همان فضای تخصیص نیافته یک Volume مستقل بسازید.
- اگر پارتیشن میانی داده دارد، ابتدا از آن نسخهٔ پشتیبان بگیرید و فقط با برنامهٔ مشخص برای جابهجایی یا حذف آن اقدام کنید.
- نرمافزارهای مدیریت پارتیشن ممکن است امکان جابهجایی پارتیشنها را فراهم کنند؛ پیش از استفاده، سازگاری با نسخهٔ ویندوز و امکان بازیابی سرور را بررسی کنید.
پارتیشن Recovery را صرفاً برای فعالکردن Extend حذف نکنید. حذف آن ممکن است گزینههای بازیابی ویندوز را مختل کند. طبق توصیهٔ مایکروسافت، اگر پارتیشن واسط حذف میشود، باید ابتدا از اطلاعات آن نسخهٔ پشتیبان تهیه شود؛ گزینه دیگر، ساخت یک Volume جداگانه است.
پرسشهای متداول و جمع بندی
آیا برای گسترش درایو باید سرور را ریاستارت کرد؟
در بسیاری از سناریوهای معمول، گسترش Volume از طریق Disk Management یا PowerShell بدون ریاستارت انجام میشود. بااینحال، شناسایی دیسک مجازی یا تغییرات سمت مجازیساز ممکن است به اقدام جداگانه نیاز داشته باشد.
آیا میتوان فضای دیسک دوم را به درایو C اضافه کرد؟
برای Volume پایه با ابزارهای داخلی ویندوز، خیر؛ فضای تخصیص نیافته باید روی همان دیسک و بلافاصله پس از پارتیشن باشد. در غیر این صورت میتوانید آن را بهصورت Volume مستقل استفاده کنید.
اگر بعد از Rescan ظرفیت جدید دیده نشد چه کنم؟
وضعیت دیسک مجازی را در پنل مجازی ساز بررسی کنید. اگر اندازهٔ دیسک در ویندوز هنوز تغییر نکرده، موضوع ممکن است به مجازیساز، کنترلر یا نیاز به راهاندازی مجدد سرور مجازی مربوط باشد؛ قبل از تغییر پارتیشنها، علت را در سطح زیرساخت مشخص کنید.
در بیشتر ارتقاهای VPS، مسیر کار ساده است: فضای افزودهشده را در ویندوز شناسایی کنید، بررسی کنید کنار کدام پارتیشن قرار دارد، و سپس آن را به درایو موجود اضافه کنید یا یک درایو تازه بسازید. رعایت همین ترتیب، همراه با بکاپ و کنترل دقیق دیسک مقصد، احتمال خطا را کاهش میدهد.