علل اصلی کندی شدید برخی سایت ها با وجود اینترنت ملی داخلی
۱. اتصال سایت به منابع خارجی (CDN، اسکریپت، فونت، API و…)!
حتی اگر سایت روی سرور داخلی باشد…
اگر از موارد زیر نسخه خارجی استفاده کند، صفحه تا لود کامل همان ریسورس ها بلاک می شود:
- CDNهای خارجی مثل Google CDN ،Cloudflare ،jsDelivr
- اسکریپت های تبلیغاتی خارجی
- APIهای تحلیلی سایت مثل Google Analytics ،Tag Manager ،Recaptcha
- فونت های بارگذاری از دامنه های خارجی (مثل Google Fonts)
در اینترنت ایران، این ریسورس ها یا:
- فوق العاده زیاد کند هستند
- یا اصلا لود نمی شوند و باعث Timeout می گردند
در نتیجه سایت، معطل ریسورس خارجی می ماند و کل صفحه دیر بالا می آید.
۲. مشکلات DNS و انتخاب DNS های کند یا فیلتر شده!
بسیاری از دامنه ها از DNSهای خارجی استفاده میکنند. مثل:
- Cloudflare DNS
- GoDaddy
- Namecheap
در داخل ایران پاسخدهی این DNSها همیشه سریع نیست و حتی گاهی Packet loss دارند.
تاخیر DNS بالا = اولین قدم کند
۳. سرور داخلی ولی با شبکه دیتاسنتر باکیفیت پایین!
بعضی دیتاسنترهای داخلی:
- پهنای باند واقعی کم دارند
- در ساعات پیک اشباع می شوند
- اتصالشان به IXPهای داخلی کند است
- معماری شبکه شان overselling دارد
نتیجه این موارد:
- time to first byte (TTFB) بالا
- پاسخدهی شدیدا نوسانی
- افت سرعت شدید برای درخواست های همزمان
۴. استفاده از CDN خارجی به جای CDN داخلی!
اگر سایتی از Cloudflare یا BunnyCDN بدون فعال بودن حالت کامل پروکسی داخلی استفاده کند، هر request مجبور است از مسیر بین الملل عبور کند…
این یعنی:
- مسیر طولانی
- تاخیر بسیار زیاد
- احتمال فیلترینگ = کندی شدید
۵. لود شدن اسکریپت های بلااستفاده و سنگین!
در ایران به دلیل سرعت نه چندان پایدار شبکه، اثر اسکریپت های سنگین آشکارتر است. سایت هایی که:
- ده ها JS سنگین دارند
- از bundleهای فشرده سازی نشده استفاده می کنند
- تصاویر optimized نشده دارند
حتی با اینترنت داخلی سریع هم کند هستند.
۶. کدنویسی ضعیف و Queryهای دیتابیس ناکارآمد!
گاهی مشکل از شبکه نیست، از Backend سایت است:
- کوئری های بدون index
- سرورهای با RAM کم
- CPU throttling
- استفاده از CMS سنگین بدون caching
- Cronjobهای اشتباه یا حلقه های بی نهایت
این موارد باعث TTFB بالا می شوند.
۷. فیلترینگ هوشمند یا نیمه فیلتر بودن برخی مسیرها!
گاهی سایت خارجی نیست، ولی بخشی از CDN، دامنه، یا مسیر ارتباطی اش در لیست خاکستری است.
نتیجه:
- packet loss بالا
- تاخیر غیرمنطقی
- ایجاد chunk delay در لود صفحه
بدون اینکه سایت رسما فیلتر باشد.
۸. SSL اشتباه یا استفاده از CAهای ناسازگار!
اگر سایت از گواهی های کم کیفیت یا intermediate chainهای اشتباه استفاده کند:
- مرورگر مجبور به retry می شود
- handshake چند خطا می دهد
- سرعت لود کاهش می یابد
نتیجه گیری کاربردی و بررسی های دقیق
اگر سایتت کند است، باید موارد زیر را دقیقتر بررسی کنی:
چک لیست:
- waterfall در GTmetrix یا Chrome DevTools در صورت باز شدن
- زمان DNS lookup
- بلاکه کردن لود اسکریپت های خارجی
- تست سرعت روی شبکه پایدار ADSL، موبایل و دیگر اینترنت داخلی
- تست TTFB با ابزار webpagetest و سایر ابزارهای مشابه در صورت باز شدن
- بررسی Core Web Vitals (خصوصا FCP ،LCP)
- بررسی کیفیت سرور و ping داخلی